پیدایش دن براون

پیدایش دن بروان

طبق معمول دوشنبه‌های ادبیات خارجی با سمیه نوروزی به صحبت دربارۀ یکی از کتاب‌های ترجمه شدۀ ققنوس می‌نشینیم. امروز خوشبختانه مترجم اثر مهرداد وثوقی هم در کنار ما هستند و آنچه می‌خوانید ماحصل همین گفتگوی سه نفره است.

خانم نوروزی برای شروع به ما بگید که چرا بعد از ترجمه‌های مختلفی که از کتاب پیدایش منتشر شد، ققنوس این کتاب رو چاپ کرد؟

خانم نوروزی: سؤال خیلی خوبیه. حدود یک سال قبل از اینکه نسخه اصلی کتاب در آمریکا منتشر بشه، آقای وثوقی با دفتر نشر تماس گرفتند و گفتند از طریق یک واسطه با آقای دن براون صحبت کردند و پیشنهاد ترجمه کتاب به فارسی رو دادند. آقای براون هم خیلی خوشحال شدند و اجازه دادند که با ناشر ارتباط برقرار کنیم و نسخه کتاب رو زودتر تهیه کنیم. آقای وثوقی همون موقع اقدام به ترجمه حدود دو فصل از کتاب کردند. ما هم شروع به مکاتبه با ناشر خارجی کردیم و حدود ۱۵ یا ۱۶ ایمیل بینمون ردو بدل شد که اتفاقاً ناشر در ابتدا برای همکاری با ما ابراز تمایل کرد. لازمه بگم انتشارات ققنوس همیشه تمام تلاشش رو برای گرفتن مجوز و حق کپی رایت کتاب‌هاش انجام می‌ده. در ادامه صحبت‌هایمان با ناشر خارجی، ارتباط از یک جایی به بعد قطع شد و مثل ناشران آمریکایی دیگر به ایمیل‌هاشون پاسخی ندادند.

به عنوان شاهدی بر این ماجرا، به خاطر دارم در نمایشگاه فرانکفورت ما رو به دنبال کسب مجوز از این نویسنده و این ناشر می‌فرستادید که متأسفانه هر تلاشی برای ایجاد ارتباط به در بسته می‌خورد و حاضر به صحبت با ما نمی‌شدند.

خانم نوروزی: آژانس ادبی آقای دن براون آژانس کورتیس‌براون که آژانس ادبی کتاب ملت عشق هم هست و ما دربارۀ کتاب ملت عشق هم همین مراحل رو طی کردیم. ایمیل ما تا چند ایمیل اولیه به خوبی پاسخ داده می‌شد ولی در ادامه ارتباط از سوی آژانس ادبی قطع می‌شد. جالب اینه که همین روند با دانشگاه آکسفورد هم طی شد. با این تفاوت که دانشگاه آکسفورد نهایتاً پاسخ دادند که متاسفند که به خاطر تحریم‌ها هیچ قراردادی را نمی‌توانند با ما امضا کنند؛ اما از تلاش ما قدردانی می‌کنند که در چنین شرایطی ما همچنان به دنبال کسب مجوز هستیم. در کل می‌خوام بگم که انتشارات ققنوس به حق کپی‌رایت کاملاً واقفه و همۀ تلاشش رو برای گرفتن حق کپی‌رایت می‌کنه. اتفاقا چند وقت پیش مسئول فرهنگی سفارت ایتالیا در مراسم رونمایی یتیمان بزرگسال در کافه کتاب ققنوس از این اقدام ما ابراز خوشحالی کردند. ما حق کپی‌رایت کتاب‌های فرانسوی، چینی، ایتالیایی را خریداری می‌کنیم و تنها به اجازۀ ناشر اکتفا نمی‌کنیم. به هر ترتیب، در انتشار کتاب پیدایش، ققنوس برخلاف روال سابقش که ترجمۀ کامل از مترجم تحویل گرفته می‌شود و به بخش تحریریه فرستاده می‌شود این دفعه برای سرعت کار، ترجمه‌های آقای وثوقی رو به صورت فصل فصل دریافت و ویرایش می‌کرد تا بتونه در موعد مقرر کتاب رو منتشر کنه؛ اما شاید وسواس کاری تیم تحریریۀ ققنوس باعث شد زمانی که ما کتاب رو به کتابخانه ملی معرفی کردیم، قبلاً کتاب دو بار فیپا گرفته باشه.

یکی از مشکلات چاپ کتاب‌های ترجمه شده همینه. پس می‌تونیم بگیم برای چاپ کتاب پیدایش ما با وجود ترجمه‌های متعدد اقدام به ترجمه دوباره این کتاب نکردیم بلکه قبل از سایرین ترجمۀ اون آغاز شده بود. اما داستان از جای دیگه‌ای هم به مشکل می‌خوره. زمانی که کتاب برای گرفتن مجوز به ارشاد فرستاده شد.

خانم نوروزی: بله. متاسفانه ارشاد، هم کتاب ما و هم ترجمۀ ناشران دیگه رو نگه‌داشت. علتش هم این بود که این کتاب در جهان سروصدای زیادی به پا کرد. اینجا خوبه که دربارۀ دن براون چند نکته بدونیم. براون در سال ۲۰۰۵ جزو صد شخصیت تاثیرگذار تایم معرفی شد. کتاب‌هاش تا به حال در جهان حدود ۲۰۰ میلیون فروش داشته. براون در تمام کتاب‌هاش روی یک مکان واقعی مانور می‌ده. می‌تونیم بگیم کتاب‌ها حالتی توریستی دارد. به طور مثال با خواندن رمان پیدایش مکان‌های مختلفی رو در اسپانیا کشف می‌کنیم. خلاصه ارشاد چنین کتاب ارزشمندی رو نگه‌داشت تا سر و صداها بیفته؛ اما بعد از انتشار متأسفانه مثل باقی کتاب‌های دن براون از اون استقبال نشد. یکی از دلایلش این بود که شایعه‌ای رواج یافت مبنی بر اینکه کتاب دچار سانسورهای زیادی شده. بهتره بدونیم که اگر اینطور بود، ققنوس اصلاً اقدام به چاپ کتاب نمی‌کرد.

البته خبر خوش اینکه در حال حاضر چاپ اول کتاب تموم شده و به زودی چاپ دوم منتشر می‌شه. ممنون خانم نوروزی. جناب وثوقی دربارۀ نحوۀ آشناییتون با دن براون بگید.

عکس جلد کتاب پیدایش

مهرداد وثوقی: من هم مثل خیلی از دوستان کتابخوان از طریق رمز داوینچی با دن براون آشنا شدم. رمز داوینچی هیاهوی زیادی به پا کرد و کتاب بعدی نویسنده را با عنوان دوزخ ترجمه کردم و با ناشر دیگه‌ای منتشر کردم برای کتاب سوم ترجیح دادم با ناشر حرفه‌ای‌تری کار کنم که هیئت تحریریۀ خوبی داشته باشه. از انتشارات ققنوس خیلی سپاسگذارم؛ چون کتاب از نظر ویرایش و پیرایشِ متنی و صفحه‌آرایی، کتاب آراسته‌ای شده. طرفداران رمان‌های دن براون اگر این کتاب را ملاحظه کنند با من موافق هستند که کتاب‌های دن براون دقیقاً باید چنین شکل و آراستگی داشته باشه. دربارۀ نحوۀ آشنایی با دن براون؛ من از طریق یکی از آشناهایم به‌صورت غیرمستقیم با ایشون ارتباط برقرار کردم که از طرف من به نویسنده گفته بودند که مایلم کتابشون رو به فارسی ترجمه کنم و ایشون هم ابراز تمایل کردند و باقی ماجرا هم همونطور که خانم نوروزی فرمودند.

داستان پیدایش همونطور که از نامش برمیاد به نظر می‌رسه داستان خلقت انسان باشه. درسته؟

مهرداد وثوقی: بله. دو پرسش همیشگی از کجا آمده‌ایم و به کجا می‌رویم دستمایۀ اصلی داستان هست. این رمان که نمی‌خوام داستانش رو خیلی باز کنم همون هنر داستان‌نویسی دن براون با همون پرداخت به جزییات مکان‌ها و بناهای تاریخی رو داره. این مکان‌ها طوری برای خواننده توصیف می‌شه که احساس می‌کنه خودش در اون محیط هست و اثر هنری و تاریخی رو از نزدیک می‌بینه. اگر کسی داستان رو بخونه تصویر راه‌پله‌ای مارپیچ که اتفاقاً روی جلد کتاب هم نقش بسته، تا آخر عمر در ذهنش می‌مونه.

قسمتی از متن کتاب: «از کجا آمده‌ایم؟ به کجا می‌رویم؟ این پرسش‌های اساسی زندگی انسان همیشه ذهنم را مشغول کرده است، و سال‌ها خواب پیدا کردن پاسخ‌هایش را دیده‌ام.» ادموند مکث کرد و لحن غم‌زده به صدایش داد: «به واسطۀ بعضی عقاید، میلیون‌ها انسان باور دارند که پاسخ این پرسش‌های مهم را می‌دانند. و از آن‌جایی که پاسخ همۀ ادیان با هم یکسان نیست، هر فرهنگ کارش به این هشدار می‌رسد که پاسخ خودش صحیح، و روایتش از خدا یگانه داستان حقیقی است.» ادموند در پایان گفت: «دوستان، امشب می‌خواهم پیش‌بینی دیگری را اعلام کنم.» نفس عمیقی کشید و گفت: «اکنون آغاز عصر علم است.»

خانم نوروزی: این کتاب تقابل دین و علم است و دیدگاه‌های ادیان مختلف را مطرح می‌کند و این دیدگاه‌هارو درتقابل با دیدگاه ادموند شخصیت اصلی داستان قرار می‌ده که با منطق علم مقابلشون می‌ایسته. برخورد سران مذهبی با ادموند شکل‌دهندۀ ماجراهای کتاب هست.

کمی هم دربارۀ خود دن براون برای ما صحبت کنید.

مهرداد وثوقی: دن براون در خانوادۀ تقریباً مذهبی بزرگ شد. پدرش معلم و مادرش نوازندۀ ارگ کلیسا بود. در این فضا با باورهای مذهب کاتولیک آشنا شد و هنگام بزرگسالی دیدگاه‌های مذهبی‌اش رو به چالش کشید مخصوصاً با رمان رمز داوینچی که هیاهوی بسیاری به پا کرد.

خانم نوروزی: به جناب وثوقی ترجمۀ دیگه‌ای هم پیشنهاد شده و اون کتابیه از مای جیا که در آینده از سوی انتشارات ققنوس به چاپ می‌رسه و چیزی که جالبه اینه که مای جیا را دن براون چین می‌دونند.

سپاس از وقتی که در اختیارمون قرار دادید. امید که علاقه‌مندان و کتاب‌دوستان رمان پیدایش رو بخونند و نظراتشون رو با ما به اشتراک بزارند.

درباره نویسنده: زهره حسین زادگان

مطالب زیر را حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *